Dopóki nie uczynisz Nieświadomego – Świadomym, będzie ono kierowało Twoim życiem,
a Ty będziesz nazywał to przeznaczeniem.
/Carl Gustaw Jung/
Przeżyte chwile nie giną. Nie wiemy nigdy, kiedy wypłyną z dalekiej przeszłości, by nałożyć się na to, co przeżywamy obecnie.
/Larysa Mitzner/
Psychoterapia psychodynamiczna swoimi korzeniami sięga teorii Zygmunta Freuda, twórcy psychoanalizy, który wprowadził do rozumienia pracy z pacjentami z zaburzeniami życia psychicznego pojęcie nieświadomości.
Podejście psychodynamiczne zgadza się w tym aspekcie z psychoanalizą i zakłada, że życiem człowieka kierują w dużym stopniu nieuświadomione treści i siły, których podstawą są w dużej mierze doświadczenia wczesnego dzieciństwa. To, czego nie mogliśmy swobodnie przeżywać w czasie, kiedy byliśmy dziećmi, zostało przekierowane do nieświadomości za pomocą różnego rodzaju mechanizmów obronnych. Dzięki temu rzeczywistość w tamtym momencie mogła stać się dla nas łatwiejsza do zniesienia. Nieświadome treści jednak nie giną, ale znajdują swój wyraz między innymi w marzeniach sennych, fantazjach, nieuzasadnionych lękach, różnego rodzaju uciążliwych objawach, bólach o niemedycznym podłożu czy czynnościach pomyłkowych. Ujawnienie ich przez pacjenta umożliwia poddanie ich analizie. Próba zrozumienia ich znaczenia oraz stworzenie bezpiecznej atmosfery, w której możliwe staje się rozluźnienie mechanizmów obronnych, to ważne sposoby pomocy pacjentowi w zrozumieniu sposobu swojego funkcjonowania. Ponadto, ponieważ nieuświadomione treści odgrywamy w działaniu, ich wydobycie na powierzchnię zapobiega w dużej mierze przymusowi powtarzania niekorzystnych schematów. Zdobycie zdolności do tego rodzaju świadomej refleksji nad sobą pomaga w dokonywaniu korzystniejszych wyborów i bardziej dojrzałym postępowaniu.
Podstawą efektywnej pracy terapeutycznej jest także zbudowanie stabilnej więzi pacjent-terapeuta. Emocje przeżywane w relacji terapeutycznej stają się kolejnym przedmiotem analizy. Dzięki temu możliwe zaczyna być wychwycenie niekorzystnych wzorców zachowań, które charakteryzują też relacje pacjenta z innymi osobami, zrozumienie ich, a następnie praca nad zmianą.
Trudno z góry określić czas trwania psychoterapii psychodynamicznej. Zależy on od specyficznych cech i potrzeb konkretnego pacjenta, określonych na wstępie celów pracy, a także charakteru zgłaszanego problemu i nasilenia objawów.
Psychoterapia psychodynamiczna pomaga w dojrzały sposób zaakceptować to, czego już nie można zmienić oraz wykształcić zdolność dobrego radzenia sobie z tym, na co mamy wpływ. Poza łagodzeniem objawów chorobowych, doświadczenie psychoterapii kształci umiejętność analizowania świata swoich przeżyć wewnętrznych i nadawania im sensu oraz rozumienia złożoności sytuacji społecznych. Pomaga odzyskać poczucie kontroli nad własnym życiem i zbudować nową, dojrzalszą tożsamość i poczucie własnej wartości. Dzięki rozwiązaniu wewnętrznych konfliktów i odnalezieniu przyczyn osobistych trudności w relacjach, człowiek zaczyna być w stanie pełniej cieszyć się życiem, budować trwałe i bliskie więzi z innymi, rozwijać się w pracy zawodowej i dostrzegać nowe możliwości, a także osiągać wewnętrzną równowagę i spokój.
